جدول اشتال ورق یکی از ابزارهای کاربردی برای محاسبه وزن نظری ورق فولادی بر اساس ضخامت و عرض آن است. این جدول به مهندسان، تولیدکنندگان و خریداران صنعتی کمک می کند وزن ورق موردنیاز پروژه را برآورد کرده و مقدار سفارش و شرایط حمل را دقیق تر بررسی کنند.
وزن ورق در محاسبه تناژ خرید اهمیت دارد و در کنار عواملی مانند جنس، ضخامت، کارخانه تولیدکننده و شرایط بازار، بر هزینه نهایی سفارش اثر می گذارد. به همین دلیل، بررسی وزن محصول در کنار قیمت ورق، برای برآورد هزینه تأمین مصالح اهمیت دارد.
در ادامه، جدول اشتال ورق فولادی، نحوه خواندن آن، فرمول محاسبه وزن و تفاوت وزن نظری با وزن واقعی بررسی می شود.
جدول اشتال ورق چیست
جدول اشتال ورق، جدولی برای تعیین وزن نظری ورق فولادی بر اساس ابعاد مشخص است. در جدول ارائه شده در این مقاله، عرض و ضخامت ورق بر حسب میلی متر و وزن هر متر طول آن بر حسب کیلوگرم مشخص شده است.
مبنای محاسبات، چگالی تقریبی ۷۸۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب برای فولاد معمولی است. بنابراین، اعداد جدول برای برآورد وزن ورق های فولادی با این چگالی کاربرد دارند و نباید بدون بررسی جنس متریال، برای تمام ورق های فلزی استفاده شوند.
جدول اشتال ورق اطلاعات وزنی ارائه می دهد، اما گرید، مقاومت مکانیکی، قابلیت جوشکاری یا کیفیت ورق را مشخص نمی کند. برای انتخاب محصول مناسب، باید مشخصات فنی و استاندارد موردنیاز پروژه نیز بررسی شوند.

جدول اشتال ورق فولادی
در جدول های زیر، وزن نظری هر متر طول ورق فولادی بر اساس عرض و ضخامت محاسبه شده است.
برای مشاهده سایر ضخامتها، جدول را به چپ و راست بکشید ⇆
| عرض b (mm) | ضخامت S بر حسب میلیمتر | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 5 | 6 | 8 | 10 | 12 | 15 | 20 | 25 | 30 | 40 | 50 | 60 | 80 | |
| 160 | 6.28 | 7.54 | 10.0 | 12.6 | 15.1 | 18.8 | 25.1 | 31.4 | 37.7 | 50.2 | 62.8 | 75.4 | 100 |
| 180 | 7.07 | 8.48 | 11.3 | 14.1 | 17.0 | 21.2 | 28.3 | 35.3 | 42.4 | 56.5 | 70.7 | 84.8 | 113 |
| 200 | 7.85 | 9.42 | 12.6 | 15.7 | 18.8 | 23.6 | 31.4 | 39.3 | 47.1 | 62.8 | 78.5 | 94.2 | 126 |
| 220 | 8.64 | 10.4 | 13.8 | 17.3 | 20.7 | 25.9 | 34.5 | 43.2 | 51.8 | 69.1 | 86.4 | 104 | 138 |
| 240 | 9.42 | 11.3 | 15.1 | 18.8 | 22.6 | 28.3 | 37.7 | 47.1 | 56.5 | 75.4 | 94.2 | 113 | 151 |
| 250 | 9.81 | 11.8 | 15.7 | 19.6 | 23.6 | 29.4 | 39.3 | 49.1 | 58.9 | 78.5 | 98.1 | 118 | 157 |
| 260 | 10.2 | 12.2 | 16.3 | 20.4 | 24.4 | 30.6 | 40.8 | 51.0 | 61.2 | 81.6 | 102 | 122 | 163 |
| 280 | 11.0 | 13.2 | 17.6 | 22.0 | 26.4 | 33.0 | 44.0 | 54.9 | 65.9 | 87.9 | 110 | 132 | 176 |
| 300 | 11.8 | 14.1 | 18.8 | 23.6 | 28.3 | 35.3 | 47.1 | 58.9 | 70.7 | 94.2 | 118 | 141 | 188 |
| 320 | 12.6 | 15.1 | 20.1 | 25.1 | 30.1 | 37.7 | 50.2 | 62.8 | 75.4 | 100 | 126 | 151 | 201 |
| 340 | 13.3 | 16.0 | 21.4 | 26.7 | 32.0 | 40.0 | 53.4 | 66.7 | 80.1 | 107 | 133 | 160 | 214 |
| 350 | 13.7 | 16.5 | 22.0 | 27.5 | 33.0 | 41.2 | 55.0 | 68.7 | 82.4 | 110 | 137 | 165 | 220 |
| 360 | 14.1 | 17.0 | 22.6 | 28.3 | 33.9 | 42.4 | 56.5 | 70.6 | 84.8 | 113 | 141 | 170 | 226 |
| 380 | 14.9 | 17.9 | 23.9 | 29.8 | 35.8 | 44.7 | 59.7 | 74.6 | 89.5 | 119 | 149 | 179 | 239 |
| 400 | 15.7 | 18.8 | 25.1 | 31.4 | 37.7 | 47.1 | 62.8 | 78.5 | 94.2 | 126 | 157 | 188 | 251 |
| 450 | 17.7 | 21.2 | 28.3 | 35.3 | 42.4 | 53.0 | 70.7 | 88.4 | 106 | 141 | 176.6 | 212 | 283 |
| 500 | 19.6 | 23.6 | 31.4 | 39.3 | 47.2 | 59.0 | 78.7 | 98.3 | 118 | 157 | 196 | 236 | 314 |
| 550 | 21.6 | 25.9 | 34.5 | 43.2 | 51.8 | 64.8 | 86.4 | 108 | 130 | 173 | 216 | 259 | 345 |
| 600 | 23.6 | 28.3 | 37.7 | 47.1 | 56.5 | 70.7 | 94.2 | 118 | 141 | 188 | 236 | 283 | 377 |
| 650 | 25.5 | 30.6 | 40.8 | 51.0 | 61.2 | 76.5 | 102 | 128 | 153 | 204 | 255 | 306 | 408 |
| 700 | 27.5 | 33.0 | 44.0 | 55.5 | 65.9 | 82.4 | 110 | 137 | 165 | 220 | 275 | 330 | 440 |
| 750 | 29.4 | 35.3 | 47.1 | 58.9 | 70.7 | 88.3 | 118 | 147 | 177 | 236 | 294 | 353 | 471 |
| 800 | 31.4 | 37.7 | 50.2 | 62.8 | 75.4 | 94.2 | 126 | 157 | 188 | 251 | 314 | 377 | 502 |
| 900 | 35.3 | 42.4 | 56.5 | 70.6 | 84.8 | 106 | 141 | 177 | 212 | 283 | 353 | 424 | 565 |
| 1000 | 39.2 | 47.1 | 62.8 | 78.5 | 94.2 | 118 | 157 | 196 | 236 | 314 | 392 | 471 | 628 |
| 1100 | 43.2 | 51.8 | 69.1 | 86.4 | 104 | 130 | 173 | 216 | 259 | 345 | 432 | 518 | 691 |
| 1200 | 47.1 | 56.5 | 75.4 | 94.2 | 113 | 141 | 188 | 235 | 283 | 377 | 471 | 565 | 754 |
توجه: ستون های بالای جدول ضخامت ورق بر حسب میلی متر و ستون اول عرض ورق بر حسب میلی متر هستند. اعداد داخل جدول وزن نظری یک متر طول ورق بر حسب کیلوگرم را نشان می دهند. درج ابعاد به معنای موجودبودن آن ها در بازار یا تولید توسط تمام کارخانه ها نیست.
مزایای استفاده از جدول اشتال ورق
استفاده از جدول اشتال، محاسبه وزن ورق را در مراحل برآورد مصالح و سفارش گذاری ساده تر می کند. مهم ترین مزایای آن عبارت اند از:
- برآورد وزن مصالح: محاسبه وزن نظری ورق های موردنیاز بر اساس ابعاد و تعداد آن ها، بدون نیاز به وزن کشی در مرحله برآورد اولیه.
- کنترل مقدار سفارش: تخمین تناژ موردنیاز و مقایسه وزن ورق هایی که ضخامت یا ابعاد متفاوتی دارند.
- برنامه ریزی حمل ونقل: برآورد وزن محموله برای انتخاب روش حمل مناسب؛ البته تعیین ظرفیت مجاز حمل و تجهیزات باربرداری باید بر اساس وزن واقعی و الزامات ایمنی انجام شود.
- بررسی هزینه خرید: محاسبه وزن تقریبی سفارش در خریدهای وزنی و برآورد اولیه هزینه تأمین ورق.
باید توجه داشت که جدول اشتال به تنهایی معیاری برای تأیید ایمنی سازه، مقاومت فولاد یا مناسب بودن یک گرید برای شرایط کاری مشخص نیست.
ویژگی های مهم در محاسبه وزن ورق
برای استفاده صحیح از جدول اشتال، چهار عامل اصلی باید مشخص باشند:
- ضخامت ورق: با ثابت بودن سایر ابعاد و چگالی، وزن ورق متناسب با ضخامت افزایش پیدا می کند. به همین دلیل، اختلاف ضخامت حتی در ورق هایی با طول و عرض یکسان می تواند تأثیر قابل توجهی بر وزن سفارش داشته باشد.
- عرض ورق: اعداد جدول بر اساس عرض مشخص محاسبه شده اند. هرچه عرض ورق بیشتر باشد، وزن هر متر طول آن نیز در ضخامت یکسان افزایش می یابد.
- طول ورق: ازآنجاکه مقادیر جدول وزن هر متر طول را نشان می دهند، برای تعیین وزن کامل یک شیت باید عدد جدول در طول آن بر حسب متر ضرب شود.
- جنس و چگالی: چگالی متریال، مبنای اصلی محاسبه وزن است. برای فولادهای دارای چگالی متفاوت، باید ضریب مناسب همان جنس به کار رود.

نحوه استفاده از جدول اشتال ورق در پروژه ها
برای محاسبه وزن با جدول اشتال، ابتدا عرض ورق را در ستون اول و ضخامت موردنظر را در سرستون های جدول پیدا کنید. عدد محل تقاطع، وزن نظری یک متر طول ورق را نشان می دهد.
برای مثال، یک ورق فولادی با مشخصات زیر را در نظر بگیرید:
- عرض: ۱۰۰۰ میلی متر
- ضخامت: ۱۰ میلی متر
- طول: ۲ متر
طبق جدول، وزن نظری هر متر طول این ورق برابر با ۷۸٫۵ کیلوگرم است. بنابراین:
وزن شیت = ۷۸٫۵ × ۲ = ۱۵۷ کیلوگرم
اگر سفارش شامل ۱۰ شیت با همین ابعاد باشد، وزن نظری مجموع ورق ها برابر با ۱۵۷۰ کیلوگرم، معادل ۱٫۵۷ تن، خواهد بود.
این محاسبه برای برآورد تناژ سفارش کاربرد دارد؛ اما وزن واقعی محموله ممکن است به دلیل تلرانس های تولید و تفاوت چگالی با مقدار نظری اختلاف داشته باشد.
فرمول محاسبه وزن ورق فولادی
درصورتی که ابعاد ورق در جدول موجود نباشد، می توان وزن نظری آن را با استفاده از فرمول زیر محاسبه کرد:
وزن ورق (کیلوگرم) = طول (متر) × عرض (متر) × ضخامت (میلی متر) × ۷٫۸۵
ضریب ۷٫۸۵ مربوط به چگالی فرضی ۷۸۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب است و برای برآورد وزن فولاد معمولی استفاده می شود.
برای محاسبه وزن هر مترمربع ورق نیز کافی است ضخامت بر حسب میلی متر در ۷٫۸۵ ضرب شود. برای مثال، وزن نظری هر مترمربع ورق فولادی با ضخامت ۸ میلی متر برابر است با:
۸ × ۷٫۸۵ = ۶۲٫۸ کیلوگرم
این فرمول برای برآورد وزن محصولات تخت فولادی، از جمله ورق سیاه، کاربرد دارد؛ مشروط بر اینکه چگالی واقعی یا فرضی محصول با مبنای محاسبه سازگار باشد.

تفاوت وزن نظری جدول اشتال با وزن واقعی ورق
وزن درج شده در جدول اشتال بر اساس ابعاد اسمی و چگالی فرضی محاسبه می شود. در مقابل، وزن واقعی محصول به ابعاد تولیدشده، چگالی متریال و شرایط سطحی آن بستگی دارد.
عوامل اصلی اختلاف وزن نظری و واقعی عبارت اند از:
تلرانس تولید: ضخامت و سایر ابعاد واقعی ورق ممکن است در محدوده مجاز استاندارد مربوط، با ابعاد اسمی متفاوت باشند.
ترکیب و چگالی فولاد: چگالی گریدهای مختلف فولادی الزاماً یکسان نیست و برای محاسبات دقیق باید مشخصات همان متریال بررسی شود.
پوشش سطحی: در انواع ورق گالوانیزه، پوشش روی نیز در جرم نهایی محصول سهم دارد. به همین دلیل، وزن ورق پوشش دار می تواند با وزن محاسبه شده برای ورق پایه تفاوت داشته باشد.
در محاسبات اولیه می توان از وزن نظری استفاده کرد، اما برای کنترل وزن محموله، محاسبات دقیق باربرداری یا بررسی انطباق محصول با سفارش، اتکا به اعداد جدول به تنهایی کافی نیست.
کاربردهای جدول اشتال ورق در صنایع مختلف
جدول اشتال ورق در فعالیت هایی کاربرد دارد که به برآورد وزن مصالح و مقدار مواد اولیه نیاز دارند.
در پروژه های ساختمانی و سازه های فلزی، محاسبه وزن ورق برای تخمین مقدار مصالح و برنامه ریزی تأمین استفاده می شود. البته انتخاب ضخامت و گرید مناسب اجزای باربر باید بر اساس محاسبات طراحی و الزامات فنی پروژه انجام شود.
در ساخت تجهیزات و قطعات صنعتی، وزن نظری ورق به برآورد مقدار مواد اولیه، وزن قطعات خام و برنامه ریزی خرید کمک می کند. وزن قطعات نهایی پس از برش، سوراخ کاری یا سایر عملیات ساخت ممکن است از وزن ورق خام کمتر باشد.
در بازرگانی و تأمین مقاطع فولادی نیز جدول اشتال برای تخمین تناژ سفارش، مقایسه وزن ابعاد مختلف و بررسی اولیه شرایط حمل کاربرد دارد.
برآورد وزن و سفارش ورق از فولاد حامیران
محاسبه وزن نظری با جدول اشتال، یکی از مراحل اولیه برآورد مقدار ورق موردنیاز پروژه است؛ اما برای انتخاب و خرید مناسب، باید گرید فولاد، ضخامت، ابعاد، کارخانه تولیدکننده و شرایط تحویل نیز بررسی شوند. انتخاب ورق متناسب با نیاز فنی پروژه می تواند از هزینه های اضافی ناشی از سفارش نامناسب جلوگیری کند.
فولاد حامیران امکان استعلام موجودی، قیمت روز و بررسی شرایط تأمین انواع ورق فولادی را برای خریداران صنعتی فراهم کرده است. برای دریافت مشاوره خرید و بررسی مشخصات سفارش می توانید با کارشناسان فروش حامیران از طریق شماره ۰۲۱۶۳۵۱۱ تماس بگیرید.









