بازار فولاد در شروع هفته با نشانه ای روبه رو شد که تصویر روزهای قبل را پیچیده تر می کند. روز یکشنبه ۱۲ مهر، با وجود عرضه ۱۲۰ هزار و ۵۰۰ تن آهن اسفنجی در بورس کالا، در آمار نهایی منتشرشده معامله ای برای این محصول اعلام نشد؛ در همان مقطع، نرخ پیشنهادی برخی محصولات پایین دستی از جمله میلگرد و تیرآهن همچنان در مسیر افزایشی قرار داشت. امروز ۱۳ مهر نیز حدود ۸۷ هزار تن از محصولات زنجیره فولاد راهی تالار صنعتی و معدنی شده اند. کنار هم قرار دادن این اتفاق ها نشان می دهد مسئله فعلی بازار دیگر صرفاً «کمبود عرضه» نیست؛ فاصله میان هزینه ای که تولیدکننده برای جایگزینی مواد اولیه می بیند و قیمتی که حلقه بعدی زنجیره توان پذیرش آن را دارد، به یکی از نقاط حساس بازار تبدیل شده است.
شکاف هزینه و تقاضا؛ حلقه ای که مسیر مقاطع را تعیین می کند
عدم معامله آهن اسفنجی در ۱۲ مهر را نمی توان به تنهایی نشانه کاهش هزینه تولید یا شروع یک روند نزولی دانست. این اتفاق بیشتر نشان می دهد خریدار بالادستی در قیمت و شرایط فعلی حاضر به پذیرش عرضه نبوده است؛ در حالی که واحدهای نورد همچنان با هزینه موجودی و جایگزینی شمش، برنامه تولید و شرایط فروش محصول نهایی مواجه اند. همین فاصله توضیح می دهد چرا بازار مقاطع الزاماً هم زمان با مواد اولیه حرکت نمی کند. برای مثال، روند قیمت تیرآهن علاوه بر هزینه شمش، به موجودی سایزهای پرمصرف، برنامه عرضه کارخانه ها و قدرت خرید پروژه ها وابسته است. به همین دلیل، افزایش نرخ در بخشی از بازار تیرآهن را نمی توان صرفاً نتیجه گران شدن بالادست دانست؛ همان طور که معامله نشدن آهن اسفنجی نیز به تنهایی سیگنال کاهش قیمت مقاطع نیست.
در ارزیابی فولاد حامیران، مهم ترین متغیر بازار در ادامه هفته میزان «پذیرش هزینه» در هر حلقه از زنجیره است. اگر عرضه های شمش و مقاطع با تقاضای واقعی و رقابت خریداران همراه شوند، بخشی از فشار هزینه بالادست امکان انتقال به بازار نهایی را پیدا می کند؛ اما اگر ضعف تقاضا از آهن اسفنجی به حلقه های بعدی سرایت کند، تولیدکنندگان و فروشندگان ناچار خواهند بود بخشی از این فشار را در حاشیه خود جذب کنند. برای مدیران خرید، بنابراین صرف مشاهده افزایش یا کاهش یک نرخ کافی نیست؛ حجم معامله، میزان رقابت، موجودی بازار و رفتار هم زمان شمش و مقاطع، تصویر دقیق تری از مسیر بازار در نیمه نخست مهر ارائه می دهد. رصد فولاد حامیران از معاملات روزهای اخیر نیز فعلاً بیش از آنکه یک روند صعودی یکدست را تأیید کند، از بازاری حکایت دارد که در حال آزمودن مرز میان هزینه بالاتر تولید و توان واقعی تقاضاست.
