صنعت فولاد یکی از بخشهایی است که برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای، به تغییر روشهای سنتی تولید نیاز دارد. پروژه سوئدی HYBRIT با همکاری شرکت فولادی SSAB، شرکت معدنی LKAB و شرکت انرژی Vattenfall شکل گرفته است تا زغالسنگ و کک را در مرحله احیای سنگآهن با هیدروژن تولیدشده از برق پاک جایگزین کند. این تغییر میتواند در آینده علاوه بر فرایند تولید، ساختار هزینه و قیمت فولاد آلیاژی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
فولاد سبز از مرحله آزمایش عبور میکند
شرکت SSAB در سال ۲۰۲۱ نخستین نمونه آزمایشی فولاد بدون سوخت فسیلی را با استفاده از فناوری HYBRIT تولید کرد. در این روش، هیدروژن بهجای زغالسنگ برای تولید آهن اسفنجی به کار میرود؛ بنابراین محصول جانبی اصلی فرایند احیا، بخار آب است و انتشار مستقیم دیاکسیدکربن به میزان قابلتوجهی کاهش مییابد.
این فناوری به یک گرید مشخص محدود نیست و در صورت توسعه صنعتی، میتواند مواد اولیه موردنیاز برای تولید انواع فولادهای ساختمانی، صنعتی و تخصصی را فراهم کند. به همین دلیل، ارتباط دادن آن صرفاً به فولاد SPK یا یک محصول خاص، تصویر دقیقی از دامنه کاربرد پروژه ارائه نمیدهد.
ذخیرهسازی هیدروژن؛ حلقه مهم تولید پایدار
یکی از چالشهای فولادسازی مبتنی بر هیدروژن، تأمین مداوم برق تجدیدپذیر و نگهداری هیدروژن در مقیاس صنعتی است. نتایج آزمایشهای HYBRIT نشان داده است که ذخیرهسازی زیرزمینی هیدروژن از نظر فنی امکانپذیر است و میتواند هزینه متغیر تولید هیدروژن را تا حدود ۴۰ درصد کاهش دهد. ادامه فعالیت تأسیسات آزمایشی این پروژه نیز برای بررسی عملکرد بلندمدت برنامهریزی شده است.
آینده فولاد کمکربن به چه عواملی وابسته است؟
تجاریسازی فولاد سبز تنها به جایگزینی زغالسنگ وابسته نیست. دسترسی به برق پاک، زیرساخت انتقال و ذخیره هیدروژن، سرمایهگذاری صنعتی و توان رقابت قیمتی از عوامل تعیینکننده هستند. توسعه این فناوری میتواند در بلندمدت بازار محصولاتی مانند فولادهای ساختمانی و کربنی و ورقهای آلیاژی را نیز به سمت تولید کمکربن هدایت کند.
