افزایش قیمت در بخش بالادستی زنجیره فولاد، بار دیگر نگاه فعالان بازار را به هزینه تولید محصولات نهایی معطوف کرده است. بررسی فولاد حامیران از معاملات مردادماه نشان میدهد کنسانتره و گندله سنگآهن در هفتههای اخیر در مسیر افزایشی قرار گرفتهاند و تغییر ضرایب قیمت پایه این دو محصول نیز سطح هزینه در ابتدای زنجیره را بالاتر برده است. در ادامه زنجیره، شمش فولادی نیز همچنان در سطوح بالای قیمتی معامله میشود؛ شرایطی که این پرسش را جدیتر میکند که آیا فشار ایجادشده در بالادست، در نهایت به قیمت آهنآلات منتقل خواهد شد؟
نکته مهم اینجاست که افزایش هزینه مواد اولیه الزاماً به معنی جهش فوری قیمت محصول نهایی نیست. مسیر تولید از سنگآهن و کنسانتره به گندله، آهن اسفنجی و شمش میرسد و سپس هزینه شمش وارد بهای تمامشده مقاطعی مانند میلگرد و تیرآهن میشود. بنابراین بالا ماندن هزینههای بالادستی میتواند حاشیه مانور کارخانههای نورد برای کاهش قیمت را محدود کند؛ اما شدت انتقال این فشار به قیمت میلگرد و تیرآهن همچنان به میزان تقاضای واقعی، موجودی بازار و سیاست فروش تولیدکنندگان بستگی دارد.
در بازار ورق نیز معادله مشابهی برقرار است، با این تفاوت که عرضه کارخانههای بزرگ، شرایط صنایع مصرفکننده و محدودیتهای تولید وزن بیشتری پیدا میکنند. از این رو رشد هزینه در زنجیره فولاد میتواند به یکی از عوامل حمایتکننده از قیمت تبدیل شود، اما برای شکلگیری موج جدید افزایش قیمت ورق سیاه، تنها گرانشدن مواد اولیه کافی نیست. تغییر در عرضه، تقاضای صنعتی و نرخ ارز باید در کنار هزینه تولید بررسی شود.
عامل دیگری که ریسک افزایش هزینه را جدیتر میکند، محدودیت انرژی صنعت فولاد است. کاهش دسترسی واحدهای تولیدی به برق در دورههای مختلف، ظرفیت تولید واقعی زنجیره را تحت فشار قرار داده و میتواند در صورت تداوم، اثر افزایش هزینه مواد اولیه را تشدید کند. در چنین شرایطی اگر رشد هزینه کنسانتره، گندله و شمش با محدودیت تولید و افزایش نرخ ارز همزمان شود، احتمال انتقال فشار قیمتی به بازار نهایی بیشتر خواهد شد.
آیا خریداران باید منتظر افزایش قیمت باشند؟
در شرایط فعلی هنوز نمیتوان از آغاز یک موج فراگیر افزایش قیمت آهنآلات صحبت کرد؛ اما سیگنالهای بالادست نشان میدهند انتظار برای کاهش شدید قیمت نیز بدون ریسک نیست. بازار اکنون بین دو نیروی مخالف قرار دارد: افزایش هزینه تولید از یک سو و تقاضای محتاطانه از سوی دیگر. برای خریداران پروژهای و صنعتی، مهمترین نشانه در روزهای پیش رو ادامه روند قیمت شمش، وضعیت عرضه کارخانهها، نرخ ارز و محدودیت انرژی خواهد بود. اگر فشار هزینه در این حلقهها ادامه پیدا کند، اولین اثر آن احتمالاً نه جهش ناگهانی قیمت، بلکه بالا رفتن تدریجی کف قیمت محصولات فولادی خواهد بود.
