برات الکترونیکی چیست؟
برات الکترونیکی یک سند تجاری غیرکاغذی است که برای ثبت تعهد پرداخت مبلغ مشخص در سررسید معین استفاده می شود. این ابزار بعنوان یکی از چند ابزار زنجیره تامین مالی ، امکان انجام معاملات مدت دار و مدیریت الکترونیکی مراحل صدور، قبولی، انتقال و تسویه را فراهم می کند.
در برات الکترونیکی بانکی، خریدار برای صدور برات اقدام می کند و بانک پس از بررسی و قبولی آن، مسئولیت پرداخت وجه در سررسید را بر عهده می گیرد.
این سازوکار برای بنگاه هایی کاربرد دارد که باید مواد اولیه موردنیاز خود را تأمین کنند، اما پرداخت بهای خرید را برای تاریخ آینده برنامه ریزی کرده اند.
نحوه خرید فولاد با برات الکترونیکی
در معاملات فولادی مبتنی بر برات الکترونیکی، سه طرف اصلی نقش دارند:
| طرف معامله |
نقش |
| خریدار (براتکش) |
درخواست صدور برات برای پرداخت بهای فولاد |
| بانک (براتگیر) |
بررسی و قبولی برات و تعهد پرداخت در سررسید |
| فروشنده (دارنده برات) |
دریافت برات و استفاده از حقوق آن طبق شرایط سند |
برای مثال، یک شرکت تولیدکننده قطعات صنعتی که به فولاد آلیاژی نیاز دارد، می تواند پس از توافق با فروشنده، برای تأمین مالی خرید از طریق برات الکترونیکی اقدام کند.
در صورت تأیید اعتبار خریدار و قبولی برات توسط بانک، فروشنده می تواند براساس شرایط معامله، برات را تا سررسید نگهداری کند یا امکان انتقال و تنزیل آن را بررسی کند.
بنابراین قبولی برات توسط بانک مرحله ای تعیین کننده در ایجاد تعهد پرداخت بانکی است و نباید با ثبت اولیه درخواست یا صدور برات اشتباه گرفته شود.
مزایای برات الکترونیکی
استفاده از برات الکترونیکی در معاملات می تواند مزایای زیر را داشته باشد:
-
- پرداخت مدت دار: امکان برنامه ریزی پرداخت بهای کالا در سررسید مشخص
- تعهد بانکی: پذیرش پرداخت وجه برات توسط بانک در سررسید، طبق ضوابط مربوط
- ثبت الکترونیکی: ثبت و پیگیری اطلاعات سند و مراحل آن از طریق سامانه های بانکی
- قابلیت انتقال: امکان استفاده از برات برای تسویه تعهدات در زنجیره تأمین طبق مقررات
- امکان تنزیل: قابلیت بررسی دریافت وجه پیش از سررسید از طریق شبکه بانکی
این مزایا به معنای تأیید خودکار اعتبار یا امکان استفاده از برات برای تمام سفارش ها نیستند.
انتقال و تنزیل برات
دارنده برات الکترونیکی می تواند متناسب با مقررات و وضعیت سند، آن را تا سررسید نگهداری کند یا برای انتقال و تنزیل اقدام کند.
- انتقال برات به معنی واگذاری حقوق سند به دارنده دیگر در چارچوب سازوکار مربوط است.
- تنزیل برات نیز به دارنده امکان می دهد با پذیرش شرایط بانک، وجه سند را پیش از سررسید و پس از کسر سود بانکی مربوطه دریافت نماید.
در سازوکار تأمین مالی زنجیره تولید، امکان تنزیل پس از گذشت یک چهارم عمر برات یا دو بار انتقال آن در زنجیره پیش بینی شده است؛ بااین حال، اجرای آن باید با ضوابط جاری و شرایط بانک عامل تطبیق داده شود.
مراحل خرید با برات الکترونیکی
۱. ثبت درخواست خرید
خریدار نوع فولاد، گرید، ابعاد، مقدار سفارش، محل تحویل و زمان تسویه پیشنهادی را اعلام می کند.
۲. توافق اولیه
پس از بررسی شرایط تأمین، قیمت، مبلغ معامله، زمان تحویل و نحوه پرداخت از طریق برات در پیش فاکتور یا قرارداد مشخص می شود.
۳. درخواست صدور برات
خریدار از طریق بانک عامل و سامانه مربوط برای صدور برات الکترونیکی اقدام می کند.
۴. اعتبارسنجی و قبولی بانک
بانک مدارک و وضعیت اعتباری خریدار را بررسی می کند و در صورت تأیید، نسبت به قبولی برات و ایجاد تعهد پرداخت مطابق مقررات اقدام می کند.
۵. ثبت و تأیید اطلاعات برات
مشخصات خریدار، فروشنده، مبلغ، تاریخ سررسید و وضعیت قبولی برات کنترل می شوند.
۶. تأمین و تحویل فولاد
پس از تکمیل شرایط بانکی و قراردادی، سفارش طبق مشخصات توافق شده تأمین و تحویل می شود.
۷. انتقال، تنزیل یا نگهداری برات
دارنده می تواند مطابق شرایط مربوط، برات را تا سررسید نگهداری کند یا امکان انتقال و تنزیل آن را بررسی کند.
۸. تسویه در سررسید
بانک برات گیر پذیرفته شده، وجه برات را در سررسید طبق تعهد خود به دارنده قانونی پرداخت می کند. خریدار نیز موظف است تعهدات مالی خود در برابر بانک را مطابق قرارداد بانکی انجام دهد.
شرایط و مدارک موردنیاز
امکان استفاده از برات الکترونیکی به اعتبار خریدار، مبلغ معامله، شرایط بانک عامل و احراز ارتباط معامله با فعالیت اقتصادی بستگی دارد.
برای بررسی درخواست، ممکن است مدارک و اطلاعات زیر موردنیاز باشند:
-
- اطلاعات هویتی و ثبتی شرکت خریدار
- مدارک مالی و اعتباری مورد درخواست بانک
- مجوزهای فعالیت خریدار
- پیش فاکتور یا قرارداد خرید فولاد
- مشخصات محصول و مبلغ معامله
- اطلاعات فروشنده و بانک عامل
- سررسید پیشنهادی و تضامین موردنیاز
در خدمات بانکی برات الکترونیکی، سررسیدهای یک تا دوازده ماهه نیز پیش بینی شده اند؛ بااین حال، مدت قابل ارائه برای هر خرید بایستی مورد توافق طرفین و بانک عامل باشد .
نکات مالی و حقوقی
پیش از نهایی شدن خرید، لازم است مبلغ کل معامله، هزینه های بانکی، شرایط قبولی، سررسید و مسئولیت پرداخت مشخص شوند. همچنین خریدار باید توان تسویه تعهدات خود نزد بانک را بررسی کند .
از سوی دیگر، فروشنده باید پیش از تحویل کالا، وضعیت قبولی برات و اعتبار اطلاعات ثبت شده را کنترل کند.
تفاوت برات با LC ، ضمانت نامه و چک صیادی
برات الکترونیکی، اعتبار اسنادی LC و ضمانت نامه و چک صیادی می توانند در مراودات تجاری مورد استفاده قرار گیرند ؛ اما ساختار پرداخت و تعهدات آن ها یکسان نیست.
| ابزار |
سازوکار اصلی |
| برات الکترونیکی بانکی |
تعهد پرداخت توسط بانک پس از قبولی برات |
| ضمانت نامه |
تضمین پرداخت توسط بانک وفق مفاد ضمانتنامه تا سررسید |
| اعتبار اسنادی LC |
پرداخت بانکی در برابر اسناد مطابق با شرایط اعتبار |
| چک صیادی |
پرداخت از طریق چک مطابق مقررات مربوط |
در برات الکترونیکی بانک، قبولی بانک اهمیت اصلی را دارد. در ضمانتنامه، بانک مربوطه با درخواست ذینفع تا پایان وقت اداری سررسید موظف به پرداخت وجه ضمانتنامه می باشد . در LC ( اعتبارات اسنادی )، انطباق اسناد با متن اعتبار مبنای ایفای تعهد بانکی است؛ اما در چک صیادی بانک نسبت به تامین وجه چک صیادی هیچگونه تعهدی ندارد.
انتخاب روش مناسب به مبلغ سفارش، شرایط بانک، سررسید موردنیاز و توافق طرفین بستگی دارد. برای مقایسه سایر گزینه ها می توانید بخش خدمات فروش اعتباری فولاد حامیران را بررسی کنید.
درخواست خرید با برات الکترونیکی
برای خرید آهن آلات و فولاد با برات الکترونیکی، بایستی مشخصات محصول، مبلغ سفارش، بانک عامل و سررسید موردنظر مشخص و اعلام شود .
کارشناسان و مشاورین مالی و اعتباری فولاد حامیران پس از بررسی اطلاعات، امکان پذیرش این روش و مراحل ادامه معامله را مشخص خواهند کرد.
تماس با فولاد حامیران: 02163511