لوله مانیسمان به عنوان یکی از پرکاربردترین انواع لوله ها در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی شناخته می شود. این نوع لوله به دلیل ویژگی های خاص خود، مانند استحکام بالا و قابلیت تحمل فشارهای زیاد، به گزینه ای ایده آل برای کاربردهای صنعتی تبدیل شده است. قیمت لوله مانیسمان بسته به نوع و سایز آن متفاوت است، به طوری که قیمت هر متر از این لوله ها در بازار ایران معمولاً بین ۳۰۰ هزار تومان تا ۱ میلیون تومان متغیر است. این مقاله به بررسی انواع استانداردهای لوله مانیسمان و نکات کلیدی در انتخاب استانداردهای مناسب برای پروژه های صنعتی می پردازد.
لوله مانیسمان چیست
لوله مانیسمان، لوله ای بدون درز است که معمولاً از فولاد ساخته می شود و در فرآیند تولید آن، هیچ گونه جوشکاری یا درزی وجود ندارد. این ویژگی باعث می شود که این لوله ها در برابر فشار و تنش های مکانیکی بسیار مقاوم باشند. لوله های مانیسمان به طور گسترده در پروژه های بزرگ صنعتی، مانند خطوط انتقال نفت و گاز، سیستم های آبرسانی و همچنین در صنایع شیمیایی و پتروشیمی استفاده می شوند.
استانداردهای لوله مانیسمان
استانداردهای لوله مانیسمان مجموعه ای از مشخصات فنی و کیفیتی هستند که تولیدکنندگان باید برای تولید این نوع لوله ها رعایت کنند. این استانداردها معمولاً توسط سازمان های بین المللی و ملی تعیین می شوند و شامل موارد زیر هستند:
استاندارد ASTM (American Society for Testing and Materials)
استاندارد ASTM یکی از معروف ترین و معتبرترین استانداردهای جهانی در زمینه مواد و محصولات صنعتی است. در زمینه لوله های مانیسمان، ASTM A106 و ASTM A53 از مهم ترین استانداردها محسوب می شوند. ASTM A106: این استاندارد برای لوله های فولادی کربنی بدون درز (مانند لوله های مانیسمان) که برای دماهای بالا و فشارهای بالا طراحی شده اند، اعمال می شود. این لوله ها به طور معمول در صنایع نفت و گاز استفاده می شوند. ASTM A53: این استاندارد برای لوله های فولادی درزدار و بدون درز به کار می رود و در کاربردهای عمومی و ساختمانی استفاده می شود. لوله های A53 به ویژه در سیستم های انتقال آب و گاز کاربرد دارند.
استاندارد API (American Petroleum Institute)
استاندارد API به ویژه در صنعت نفت و گاز مورد استفاده قرار می گیرد و برای لوله های مانیسمان طراحی شده برای استفاده در این صنعت مشخصات فنی خاصی را ارائه می دهد. از مهم ترین استانداردهای API می توان به API 5L و API 5CT اشاره کرد. API 5L: این استاندارد برای لوله های انتقال نفت و گاز به کار می رود و شامل مشخصات لوله های بدون درز و درزدار است. لوله های تولیدی تحت این استاندارد به ویژه در شرایط فشار و دمای بالا طراحی شده اند. API 5CT: این استاندارد برای لوله های مانیسمان و لوله های فولادی مورد استفاده در چاه های نفت و گاز به کار می رود. این لوله ها معمولاً در فرآیند حفاری و استخراج نفت و گاز استفاده می شوند.
استاندارد ISO (International Organization for Standardization)
استاندارد ISO یکی از معتبرترین استانداردهای جهانی است که شامل مجموعه ای از مشخصات و الزامات برای تولید و کیفیت محصولات صنعتی است. استاندارد ISO 3183 برای لوله های مانیسمان در صنعت نفت و گاز طراحی شده است. ISO 3183: این استاندارد شامل الزامات برای لوله های انتقال نفت و گاز است و به تولیدکنندگان کمک می کند تا لوله های با کیفیت بالا و مناسب برای استفاده در صنایع مختلف را تولید کنند.
در کنار الزامات استانداردهایی مانند ISO 3183، بررسی دقیق مشخصات فنی و کاربرد لوله مانیسمان از جمله قطر، ضخامت دیواره و جنس فولاد، نقش تعیین کننده ای در انتخاب صحیح این محصول برای پروژه های صنعتی دارد.
استانداردهای ASTM برای لوله های فولادی
|
اختصار |
استاندارد |
کاربرد |
|---|---|---|
|
A53 |
ASTM A53/A53m-99b |
مشخصات لوله، فولاد، سیاه و غوطه ور گرم، روکش روی، جوش داده شده و بدون درز |
|
A74 |
ASTM A74-98 |
مشخصات لوله و اتصالات خاک چدنی |
|
A106 |
ASTM A106-99e1 |
مشخصات لوله فولادی کربن بدون درز برای خدمات در دمای بالا |
|
A126 |
ASTM A126-95e1 |
مشخصات ریخته گری آهن خاکستری برای شیرها، فلنج ها و اتصالات لوله |
|
A134 |
ASTM A134-96 |
مشخصات برای لوله، فولاد، جوش الکتریکی (قوس الکتریکی) (اندازه های nps 16 و بالاتر) |
|
A135 |
ASTM A135-97c | مشخصات لوله فولادی جوش داده شده با مقاومت الکتریکی |
| A139 | ASTM A139-96e1 |
مشخصات لوله فولادی جوش داده شده با همجوشی الکتریکی (قوس الکتریکی) (nps 4 و بالاتر) |
|
A182 |
ASTM A182/A182m-99 | مشخصات فلنج های لوله های فولادی آهنگری یا نورد شده، اتصالات آهنگری، و شیرها و قطعات برای خدمات در دمای بالا |
| A252 | ASTM A252-98 |
مشخصات شمع لوله فولادی جوش داده شده و بدون درز |
|
A312 |
ASTM A312/a312m-00 | مشخصات لوله های فولادی زنگ نزن آستنیتی بدون درز و جوش داده شده |
|
A333 |
ASTM A333/A333m-99 |
مشخصات لوله فولادی بدون درز و جوش داده شده برای سرویس در دمای پایین |
| A335 | ASTM A335/A335m-99 |
مشخصات لوله فولادی آلیاژی فریتی بدون درز برای خدمات در دمای بالا |
|
A338 |
ASTM A338-84 (1998) | مشخصات فلنج های آهنی چکش خوار، اتصالات لوله و قطعات شیر برای خطوط راه آهن، دریایی و سایر خدمات سنگین در دمای حداکثر 650 درجه فارنهایت (345 درجه سانتیگراد) |
| A358 | ASTM A358/A358m-98 |
مشخصات لوله فولادی آستنیتی با آلیاژ کروم نیکل جوش داده شده الکتریکی برای خدمات در دمای بالا |
|
A369 |
ASTM A369/A369m-92 | مشخصات کربن و فولاد آلیاژی فریتی فورج شده و لوله حفاری برای خدمات در دمای بالا |
| A376 | A376/A376m-98 |
مشخصات لوله فولادی آستنیتی بدون درز برای خدمات ایستگاه مرکزی با دمای بالا |
|
A377 |
ASTM A377-99 | نمایه مشخصات لوله فشار چدن نشکن |
| A409 | ASTM A409/A409m-95ae1 |
مشخصات لوله فولادی آستنیتی با قطر بزرگ جوش داده شده برای خدمات خورنده یا در دمای بالا |
|
A426 |
ASTM A426-92 (1997) | مشخصات لوله فولادی آلیاژی فریتی ریخته گری گریز از مرکز برای خدمات در دمای بالا |
| A451 | ASTM A451-93 (1997) |
مشخصات لوله فولادی آستنیتی ریخته گری گریز از مرکز برای خدمات در دمای بالا |
|
A523 |
ASTM A523-96 | مشخصات لوله فولادی بدون درز و جوشکاری شده با مقاومت الکتریکی برای مدارهای کابلی نوع لوله فشار بالا |
| A524 | ASTM A524-96 |
مشخصات لوله فولادی کربن بدون درز برای دماهای اتمسفر و پایین تر |
|
A530 |
ASTM A530/A530m-99 | مشخصات الزامات عمومی برای لوله های فولادی کربن و آلیاژ تخصصی |
| A648 | ASTM A648-95e1 |
مشخصات سیم فولادی، سخت کشیده شده برای پیش تنیدگی لوله بتنی |
|
A674 |
ASTM A674-95 | تمرین برای محفظه پلی اتیلن برای لوله های چدن داکتیل برای آب یا مایعات دیگر |
| A691 | ASTM A691-98 |
مشخصات لوله های کربن و فولاد آلیاژی، جوش داده شده با همجوشی الکتریکی برای خدمات فشار بالا در دماهای بالا |
|
A694 |
ASTM A694/A694m-00 | مشخصات آهنگری کربن و فولاد آلیاژی برای فلنج های لوله، اتصالات، دریچه ها و قطعات برای خدمات انتقال فشار بالا |
| A716 | ASTM A716-99 |
مشخصات لوله های چدنی داکتیل |
|
A733 |
ASTM A733-99 | مشخصات برای نوک لوله های فولادی کربنی جوش داده شده و بدون درز و لوله های فولادی زنگ نزن آستنیتی |
| A742 | ASTM A742/A742m-98 |
مشخصات ورق فولادی، روکش فلزی و پلیمری پیش روکش شده برای لوله فولادی موجدار |
|
A746 |
ASTM A746-99 | مشخصات لوله فاضلاب گرانشی چدن داکتیل |
| A760 | ASTM A760/A760m-99 |
مشخصات لوله فولادی موجدار، با روکش فلزی برای فاضلاب و زهکشی |
|
a761 |
ASTM A761/A761m-98 | مشخصات صفحه سازه فولادی موجدار، روکش روی، برای لوله های پیچ و مهره ای، قوس های لوله و قوس ها |
| A762 | ASTM A762/A762m-98 |
مشخصات لوله فولادی موجدار، پلیمری که برای فاضلاب و زهکشی از قبل پوشش داده شده است |
|
A790 |
ASTM A790/A790m-99 | مشخصات لوله فولادی ضد زنگ فریتی/آستنیتی بدون درز و جوش داده شده |
| A796 | ASTM A796/A796m-99 |
تمرین برای طراحی ساختاری لوله های فولادی موجدار، قوس های لوله، و قوس های طوفانی و فاضلاب های بهداشتی و سایر کاربردهای مدفون |
|
A798 |
ASTM A798/A798m-97a | تمرین برای نصب لوله فولادی موجدار کارخانه ای برای فاضلاب و سایر کاربردها |
| A807 | ASTM A807/A807m-97 |
تمرین برای نصب لوله صفحه سازه فولادی موجدار برای فاضلاب و سایر کاربردها |
|
A810 |
ASTM A810-94 | مشخصات شبکه سیم پیچ لوله فولادی با روکش روی (گالوانیزه). |
| A813 | ASTM A813/A813m-95e2 |
مشخصات لوله فولادی زنگ نزن آستنیتی تک یا دو جوش |
|
A814 |
ASTM A814/A814m-96 (1998) | مشخصات لوله های فولادی زنگ نزن آستنیتی جوش داده شده سرد |
| A849 | ASTM A849-99 |
مشخصات پوشش های پس از اجرا، سنگفرش ها و آسترهای لوله های فاضلاب و زهکشی فولادی موجدار |
|
A861 |
ASTM A861-94e1 | مشخصات لوله و اتصالات آهنی با سیلیکون بالا |
| A862 | ASTM A862/A862m-98 |
تمرین برای اعمال روکش آسفالت در لوله های فاضلاب و زهکشی فولادی موجدار |
|
A865 |
ASTM A865-97 | مشخصات کوپلینگ های رزوه ای، فولادی، مشکی یا روکش روی (گالوانیزه) جوش داده شده یا بدون درز، برای استفاده در اتصالات لوله های فولادی |
| A872 | ASTM A872-91 (1997) |
مشخصات لوله فولادی ضد زنگ فریتی/آستنیتی ریخته گری گریز از مرکز برای محیط های خورنده |
|
A885 |
ASTM A885/A885m-96 | مشخصات برای ورق فولادی، کامپوزیت روی و الیاف آرامید پوشش داده شده برای فاضلاب فولادی موجدار، لوله فاضلاب و لوله زیر زهکشی |
| A888 | ASTM A888-98e1 |
مشخصات لوله و اتصالات خاک چدنی بدون هاب برای کاربردهای لوله کشی فاضلاب بهداشتی و طوفانی، زباله و هواکش |
|
A926 |
ASTM A926-97 | روش تست برای مقایسه مقاومت سایشی مواد پوشش برای لوله های فلزی موجدار |
| A928 | ASTM A928/A928m-98 |
مشخصات لوله های فولادی ضد زنگ فریتی / آستنیتی (دوبلکس) جوش داده شده الکتریکی با افزودن فلز پرکننده |
|
A929 |
ASTM A929/A929m-97 | مشخصات ورق فولادی، با روکش فلزی با فرآیند شیب داغ برای لوله فولادی موجدار |
| A930 | ASTM A930-99 |
تمرین برای تجزیه و تحلیل هزینه چرخه عمر لوله های فلزی موجدار مورد استفاده برای کانال های فاضلاب، فاضلاب طوفان و سایر مجراهای مدفون |
|
A943 |
ASTM A943/A943m-95e1 | مشخصات لوله های فولادی زنگ نزن آستنیتی بدون درز با اسپری |
| A949 | ASTM A949/A949m-95e1 |
مشخصات لوله فولادی ضد زنگ فریتی/آستنیتی بدون درز با اسپری |
|
A954 |
ASTM A954-96 | مشخصات لوله های فولادی بدون درز و جوش داده شده با آلیاژ کروم- نیکل-سیلیکون آستنیتی |
| A972 | ASTM A972/A972m-99 |
مشخصات برای شمع های لوله های با پوشش اپوکسی پیوندی همجوشی |
|
A978 |
ASTM A978/A978m-97 | مشخصات لوله های فولادی آجدار کامپوزیت، از پیش روکش شده و روکش پلی اتیلن برای فاضلاب های بهداشتی جریان گرانشی، فاضلاب های طوفانی و سایر کاربردهای خاص |
| A984 | ASTM A984/A984m-00 |
مشخصات لوله خط فولادی، سیاه و سفید، ساده، جوش داده شده با مقاومت الکتریکی |
|
A998 |
ASTM A998/A998m-98 | تمرین برای طراحی ساختاری تقویتکنندهها برای اتصالات در لولههای فولادی موجدار کارخانهای برای فاضلاب و سایر کاربردها |
| A999 | A999/A999m-98 |
مشخصات الزامات عمومی برای لوله های آلیاژی و فولادی ضد زنگ |
|
A1005 |
ASTM A1005/A1005m-00 | مشخصات لوله خط فولادی، مشکی، انتهای ساده، درز طولی و مارپیچ، جوش داده شده با قوس دوگانه |
| A1006 | ASTM A1006/A1006m |
مشخصات برای لوله خط فولادی، سیاه و سفید، انتهای ساده، پرتو لیزر جوش داده شده است |
استانداردهای ASTM برای لوله های مبدل حرارتی و کندانسور
|
اختصار |
استاندارد |
کاربرد |
|---|---|---|
|
A53 |
ASTM A53/A53m-99b |
مشخصات لوله، فولاد، سیاه و غوطه ور گرم، روکش روی، جوش داده شده و بدون درز |
|
A74 |
ASTM A74-98 |
مشخصات لوله و اتصالات خاک چدنی |
|
A106 |
ASTM A106-99e1 |
مشخصات لوله فولادی کربن بدون درز برای خدمات در دمای بالا |
|
A126 |
ASTM A126-95e1 |
مشخصات ریخته گری آهن خاکستری برای شیرها، فلنج ها و اتصالات لوله |
|
A134 |
ASTM A134-96 |
مشخصات برای لوله، فولاد، جوش الکتریکی (قوس الکتریکی) (اندازه های nps 16 و بالاتر) |
استانداردهای ASTM برای لوله های مکانیکی
|
اختصار |
استاندارد |
کاربرد |
|---|---|---|
|
A511 |
ASTM A511 / A511M |
مشخصات لوله های مکانیکی فولاد ضد زنگ بدون درز |
|
A512 |
ASTM A512 / ASME SA512 |
مشخصات لولههای مکانیکی فولادی کربنی فولادی سرد کشیده شده |
|
A513 |
ASTM A513/A513M |
مشخصات لوله های مکانیکی کربن و فولاد آلیاژی جوش داده شده با مقاومت الکتریکی |
|
A519 |
ASTM A519 / A519M | مشخصات لوله های مکانیکی کربن و فولاد آلیاژی بدون درز |
| A554 | ASTM A554 |
مشخصات لوله های مکانیکی فولاد ضد زنگ جوش داده شده |
استانداردهای ASTM برای لوله های سازه ای
|
اختصار |
استاندارد |
کاربرد |
|---|---|---|
|
A500 |
ASTM A500 / A500M |
مشخصات لوله های سازه ای فولاد کربنی جوش داده شده و بدون درز سرد در شکل و گرد |
|
A501 |
ASTM A501 / A501M |
مشخصات لوله های سازه ای فولاد کربنی جوش داده شده و بدون درز با شکل گرم |
|
A847 |
ASTM A847 / A847M |
مشخصات لولههای سازهای با استحکام بالا و بدون درز جوششده با شکل سرد با مقاومت بالا در برابر خوردگی اتمسفر |
|
A618 |
ASTM A618 / A618M |
مشخصات لوله های سازه ای جوش داده شده و بدون درز با استحکام بالا با آلیاژ پایین |
استانداردهای ASTM برای اتصالات جوشکاری
|
اختصار |
استاندارد | کاربرد |
|---|---|---|
|
A234 |
ASTM A234 / A234M | مشخصات اتصالات لوله کشی فولاد کربن فرفورژه و فولاد آلیاژی برای سرویس در دمای متوسط و بالا |
|
A403 |
ASTM A403/A403M |
مشخصات اتصالات لوله های فولادی ضد زنگ آستنیتی فرفورژه |
| A420 | ASTM A420 / A420M |
مشخصات اتصالات لولهکشی فولاد کربنی فرفورژه و فولاد آلیاژی برای خدمات در دمای پایین |
|
A774 |
ASTM A774/A774M |
مشخصات اتصالات فولاد ضد زنگ آستنیتی فرفورژه جوش داده شده برای خدمات خورنده عمومی در دماهای پایین و متوسط |
| A758 | ASTM A758/A758M |
مشخصات اتصالات لوله جوش لب به لب فولادی فرفورژه کربن با چقرمگی شکاف بهبود یافته |
ویدیوی معرفی لوله مانیسمان
استاندارد EN (European Norm)
استانداردهای EN به ویژه در کشورهای اروپایی (اتحادیه اروپا) مورد استفاده قرار می گیرند و مشخصات فنی و کیفیتی لوله های مانیسمان را تعیین می کنند. از جمله مهم ترین استانداردهای EN می توان به EN 10216 و EN 10208 اشاره کرد. EN 10216: این استاندارد برای لوله های فولادی بدون درز طراحی شده و مشخصات لازم برای استفاده در کاربردهای صنعتی را ارائه می دهد. EN 10208: این استاندارد برای لوله های انتقال گاز طبیعی به کار می رود و شامل الزامات فنی و کیفیتی لازم برای لوله های مانیسمان در این صنعت است.
استاندارد های ملی
علاوه بر استانداردهای بین المللی، هر کشور معمولاً دارای استانداردهای ملی خاص خود است. در ایران، استاندارد ISIRI 3362 برای لوله های مانیسمان به کار می رود. این استاندارد مشخصات لازم برای تولید لوله های مانیسمان را مطابق با نیازهای صنعتی کشور ارائه می دهد.
اهمیت انتخاب استانداردهای مناسب لوله مانیسمان
انتخاب استانداردهای مناسب برای لوله های مانیسمان تأثیر زیادی بر کیفیت و ایمنی پروژه های صنعتی دارد. از آنجا که این لوله ها در شرایط فشار و دمای بالا استفاده می شوند، رعایت استانداردها برای جلوگیری از خطرات احتمالی و افزایش عمر مفید لوله ها ضروری است. همچنین، انتخاب استانداردهای صحیح می تواند هزینه های نگهداری و تعمیرات را کاهش دهد و به افزایش بهره وری پروژه کمک کند. انتخاب لوله مانیسمان با استاندارد مناسب با توجه به اهمیت استانداردها در تولید لوله های مانیسمان و تأثیر آن بر کیفیت پروژه های صنعتی، انتخاب صحیح این استانداردها می تواند کلید موفقیت و ایمنی پروژه های شما باشد. برای انتخاب و خرید لوله مانیسمان مناسب با پروژه ی خود می توانید با مشاوران و کارشناسان ما در فولاد حامیران تماس بگیرید.
