لوله مانیسمان یا لوله بدون درز، در صنایع مختلف از جمله نفت، گاز، پتروشیمی و تاسیسات صنعتی کاربرد دارد. یکی از مشخصات مهم این لوله ها، رده یا Schedule است که با ضخامت دیواره لوله ارتباط دارد.
انتخاب رده مناسب باید با توجه به سایز لوله، فشار و دمای طراحی، نوع سیال و استاندارد پروژه انجام شود. از طرف دیگر، افزایش ضخامت معمولا باعث افزایش وزن و در نتیجه تغییر قیمت لوله مانیسمان می شود. در ادامه، برخی از رده های رایج لوله مانیسمان را بررسی می کنیم.
رده لوله مانیسمان چیست؟
رده یا Schedule عددی است که ضخامت دیواره لوله را در یک سایز اسمی مشخص می کند. در یک سایز یکسان، با تغییر رده، قطر خارجی معمولا ثابت می ماند اما ضخامت دیواره و قطر داخلی تغییر می کند.
برای مثال، لوله 4 اینچ رده 80 نسبت به لوله 4 اینچ رده 40 دیواره ضخیم تری دارد و وزن آن نیز بیشتر است.
البته رده به تنهایی نشان دهنده فشار کاری مجاز نیست و برای انتخاب لوله باید جنس، دما، سایز و شرایط کاری نیز بررسی شوند.
لوله مانیسمان رده 20
رده 20 در مقایسه با بسیاری از رده های صنعتی، دیواره کمتری دارد و در یک سایز مشخص معمولا وزن آن از رده های 40 و 80 کمتر است.
ویژگی ها:
-
وزن کمتر در سایز مشابه
-
ضخامت دیواره کمتر
-
مناسب برای برخی سیستم های تاسیساتی و صنعتی
کاربردها:
-
برخی خطوط تاسیساتی
-
سیستم های انتقال سیال با شرایط کاری مشخص
-
پروژه هایی که طبق طراحی به ضخامت کمتری نیاز دارند
ضخامت و وزن لوله مانیسمان رده 20 بر اساس سایز تغییر می کند و باید مشخصات همان محصول بررسی شود.
لوله مانیسمان رده 40
رده 40 یکی از رده های رایج در لوله کشی صنعتی و تاسیساتی است. این رده در سایزهای مختلف تولید می شود و ضخامت دیواره آن با توجه به سایز اسمی تغییر می کند.
ویژگی ها:
-
کاربرد در سیستم های مختلف صنعتی
-
ضخامت مشخص بر اساس سایز
-
وزن مناسب برای بسیاری از پروژه ها
کاربردها:
-
خطوط لوله صنعتی
-
صنایع نفت و گاز
-
صنایع پتروشیمی
-
سیستم های تاسیساتی
مقادیر دقیق قطر، ضخامت و وزن هر سایز در جدول لوله مانیسمان رده 40 قابل بررسی است.

لوله مانیسمان رده 60
رده 60 دارای ضخامت مشخصی است که بر اساس سایز لوله تعیین می شود. این رده در پروژه هایی استفاده می شود که مشخصات طراحی، ضخامت بیشتری نسبت به برخی رده های سبک تر نیاز داشته باشد.
ویژگی ها:
-
ضخامت بیشتر نسبت به برخی رده های پایین تر
-
وزن بالاتر در سایز مشابه
-
مناسب برای کاربردهای صنعتی مشخص
کاربردها:
-
خطوط فرآیندی
-
صنایع نفت و گاز
-
برخی سیستم های صنعتی
افزایش رده به معنی افزایش مقاومت ذاتی لوله در برابر خوردگی نیست. مقاومت به خوردگی بیشتر به جنس لوله، نوع سیال و شرایط محیطی وابسته است.
لوله مانیسمان رده 80
لوله مانیسمان رده 80 در یک سایز مشخص، معمولا دیواره ضخیم تری نسبت به رده 40 دارد. به همین دلیل وزن آن بیشتر و قطر داخلی آن کمتر است.
ویژگی ها:
-
دیواره ضخیم تر نسبت به رده 40 مشابه
-
وزن بیشتر
-
قابل استفاده در سیستم هایی که طراحی به ضخامت بیشتری نیاز دارد
کاربردها:
-
صنایع نفت و گاز
-
پالایشگاه ها
-
پتروشیمی
-
برخی خطوط بخار و فرآیندی
مشخصات دقیق لوله مانیسمان رده 80 باید بر اساس سایز، ضخامت و شرایط کاری پروژه بررسی شود.
لوله مانیسمان رده 40 بهتر است یا 80؟
هیچ کدام از این دو رده به صورت مطلق گزینه مناسب تری نیستند. در یک سایز اسمی یکسان، رده 80 معمولا ضخامت و وزن بیشتری نسبت به رده 40 دارد.
برای مثال در لوله 4 اینچ، ضخامت رده 40 حدود 6.02 میلی متر و ضخامت رده 80 حدود 8.56 میلی متر است.
انتخاب بین این دو باید بر اساس موارد زیر انجام شود:
-
فشار طراحی
-
دمای کاری
-
نوع سیال
-
جنس لوله
-
استاندارد پروژه
بنابراین انتخاب رده بالاتر بدون نیاز فنی می تواند فقط وزن و هزینه پروژه را افزایش دهد.

لوله مانیسمان رده 160
رده 160 یکی از رده های دارای دیواره ضخیم است و در پروژه هایی استفاده می شود که محاسبات فنی نیاز به ضخامت بالاتری را مشخص کرده باشند.
ویژگی ها:
-
ضخامت دیواره زیاد
-
وزن بالا در سایز مشابه
-
قطر داخلی کمتر نسبت به رده های سبک تر
کاربردها:
-
خطوط صنعتی خاص
-
برخی سیستم های نفت و گاز
-
خطوط فرآیندی با الزامات طراحی مشخص
در این رده نیز فشار مجاز باید بر اساس محاسبات مهندسی تعیین شود و نمی توان تنها از روی عدد 160 درباره شرایط کاری لوله تصمیم گرفت.
لوله مانیسمان XXS
XXS مخفف Double Extra Strong است و یکی از نامگذاری های سنتی برای لوله های دارای دیواره ضخیم محسوب می شود.
این نامگذاری با Scheduleهای عددی مانند 40، 80 و 160 تفاوت دارد و نباید XXS را در تمام سایزها معادل رده 160 در نظر گرفت.
ویژگی ها:
-
دیواره ضخیم
-
وزن زیاد
-
کاربرد در سیستم های صنعتی خاص
ضخامت دقیق XXS باید بر اساس سایز اسمی و جدول استاندارد بررسی شود.
جدول مقایسه رده های لوله مانیسمان
| رده | وضعیت کلی ضخامت | ویژگی |
|---|---|---|
| رده 20 | کمتر | وزن پایین تر در سایز مشابه |
| رده 40 | متوسط | کاربرد گسترده در سیستم های صنعتی |
| رده 60 | بیشتر از برخی رده های پایین تر | مناسب برای طراحی های مشخص |
| رده 80 | بیشتر از رده 40 | وزن بیشتر و قطر داخلی کمتر |
| رده 160 | زیاد | مناسب برای پروژه های با الزامات خاص |
| XXS | بسیار ضخیم | نامگذاری سنتی و وابسته به سایز |
برای بررسی دقیق قطر، ضخامت و وزن هر سایز می توانید از جدول لوله مانیسمان استفاده کنید.

چه عواملی بر قیمت رده های مختلف لوله مانیسمان تاثیر دارند؟
رده لوله بر ضخامت و وزن آن تاثیر می گذارد و به همین دلیل یکی از عوامل موثر بر قیمت است. با این حال، قیمت نهایی به موارد دیگری نیز وابسته است:
-
سایز لوله
-
ضخامت دیواره
-
وزن هر شاخه
-
گرید و استاندارد
-
کارخانه یا برند تولیدکننده
-
موجودی بازار
-
شرایط بازار فولاد
به همین دلیل هنگام مقایسه قیمت، باید محصولات با مشخصات فنی مشابه بررسی شوند.
انتخاب رده مناسب لوله مانیسمان چه اهمیتی دارد؟
انتخاب صحیح رده لوله مانیسمان بر عملکرد سیستم، وزن خطوط لوله و هزینه پروژه تاثیر دارد. استفاده از رده ای با ضخامت بیشتر از نیاز می تواند وزن و هزینه را افزایش دهد و انتخاب ضخامت نامناسب نیز می تواند با الزامات طراحی پروژه سازگار نباشد.
برای انتخاب رده باید ابتدا سایز، فشار و دمای طراحی، نوع سیال، جنس لوله و استاندارد پروژه مشخص شود. برای خرید لوله مانیسمان نیز می توانید در صفحه قیمت لوله مانیسمان قیمت روز و مشخصات محصولات را بررسی کرده و برای انتخاب سایز و رده مورد نیاز با کارشناسان فولاد حامیران در ارتباط باشید.









