بورس کالای ایران همچنان یکی از مهمترین بسترهای عرضه و کشف قیمت در زنجیره فولاد کشور است. برخلاف سالهای گذشته که افزایش حجم عرضه گاهی بهتنهایی نشانه رونق بازار تلقی میشد، بررسی معاملات سال ۱۴۰۴ نشان میدهد نسبت تقاضا به عرضه و حجم واقعی معاملات تصویر دقیقتری از وضعیت بازار ارائه میدهد.
برای نمونه، در مهر ۱۴۰۴ حدود ۴۹۴ هزار تن میلگرد وارد رینگ بورس شد و تقاضای ثبتشده به حدود ۶۴۵ هزار تن رسید؛ اما حجم نهایی فروش حدود ۳۰۲ هزار تن بود. در مقابل، در برخی دورههای دیگر تنها بخش محدودی از عرضه میلگرد معامله شد که نشاندهنده رفتار محتاطانه خریداران است.
از میلگرد تا آهن اسفنجی؛ تقاضا در تمام زنجیره یکسان نیست
یکی از نکات مهم بازار فولاد این است که نمیتوان شرایط تمام محصولات را با یک شاخص تحلیل کرد. در مقاطعی که بازار محصولات نهایی با ضعف تقاضا روبهرو بوده، حلقههای بالادستی زنجیره همچنان معاملات پرتقاضایی داشتهاند. برای مثال، در معاملات اسفند ۱۴۰۴ آهن اسفنجی با تقاضایی بالاتر از عرضه مواجه شد و تقریباً تمام حجم عرضهشده آن به فروش رسید.
این تفاوت نشان میدهد رصد معاملات شمش، آهن اسفنجی، میلگرد و سایر مقاطع فولادی میتواند سیگنالهای متفاوتی درباره وضعیت تولید و مصرف ارائه کند.
چرا معاملات بورس کالا برای بازار آهن مهم است؟
بورس کالا علاوه بر ایجاد سازوکار رسمی و شفافتر برای معامله، یکی از شاخصهای مهم برای بررسی جهت بازار است. میزان عرضه، حجم تقاضا، درصد معامله و رقابت خریداران میتواند در کنار عواملی مانند نرخ ارز، هزینه انرژی، محدودیت تولید و وضعیت ساختوساز برای تحلیل بازار مورد استفاده قرار گیرد.
بنابراین برای خریداران و فعالان بازار آهن، صرفاً مشاهده قیمت پایه کافی نیست؛ فاصله عرضه و تقاضا و حجم معاملهشده نیز باید بررسی شود. به همین دلیل، معاملات بورس کالا همچنان یکی از مهمترین دماسنجهای بازار فولاد ایران محسوب میشود.
