حملونقل همچنان یکی از عوامل تعیینکننده در هزینه و پایداری زنجیره تأمین فولاد ایران است. از انتقال سنگآهن و مواد اولیه معدنی به واحدهای فرآوری و فولادسازی گرفته تا جابهجایی شمش و محصولات نهایی، هرگونه افزایش هزینه یا اختلال در لجستیک میتواند مستقیماً بر قیمت تمامشده و زمان تحویل اثر بگذارد.
اهمیت این موضوع با توسعه ظرفیت تولید فولاد بیشتر شده است. در سالهای اخیر نیز سیاستگذاریها به سمت افزایش سهم حمل بار ریلی حرکت کرده؛ بهطوریکه هدفگذاری برای افزایش سهم ریل از حمل بار کشور در برنامههای توسعهای مورد توجه قرار گرفته است.
ریل چگونه میتواند هزینه فولاد را کاهش دهد؟
برای صنعت فولاد که با محمولههای حجیم و سنگین سروکار دارد، حملونقل ریلی در مسیرهای مناسب میتواند مزیت مهمی ایجاد کند. مقامات راهآهن نیز توسعه حمل ریلی را عاملی برای کاهش هزینه تولید فولاد، کاهش آلودگی و افزایش ایمنی جادهها عنوان کردهاند. در هشتماهه گزارششده از سال جاری، تناژ حمل بار ریلی ایران نیز نسبت به دوره مشابه حدود ۱۲ درصد افزایش یافته است.
این موضوع تنها به بازار داخلی محدود نیست. توسعه مسیرهای ریلی به افغانستان، آسیای مرکزی و کریدورهای بینالمللی، ظرفیت تازهای برای حمل و صادرات محصولات فولادی ایجاد کرده است. برای نمونه، در سال ۲۰۲۵ هدف حمل ۵۴ میلیون تن بار از طریق شبکه ریلی کشور مطرح شد.
لجستیک؛ متغیری که خریداران فولاد نباید نادیده بگیرند
برای خریداران فولاد، دیگر تنها قیمت پایه محصول اهمیت ندارد؛ فاصله کارخانه تا مقصد، نوع ناوگان، هزینه بارگیری، ظرفیت حمل و زمان تحویل نیز بخشی از قیمت واقعی خرید را تشکیل میدهد.
بنابراین توسعه زیرساخت ریلی و ایجاد اتصال بهتر میان معادن، کارخانههای فولادی، مراکز مصرف و مرزهای صادراتی میتواند به یکی از عوامل مهم در کاهش هزینه لجستیک و افزایش قدرت رقابت صنعت فولاد ایران تبدیل شود. از این منظر، حملونقل را باید بخشی از استراتژی توسعه صنعت فولاد دانست، نه صرفاً مرحلهای پس از تولید.
