icon
خــط ویــژه
021-63511

انواع چدنها و علایم شناسایی آنها 
چدنها را اکثرآ به کمک کوره کوپل و از طریق ذوب شمشهای آهن خام خاکستری به دست می آورند . کربن و مواد مضر اضافی در آهن خام ، کاهش و در صورت نیاز ، عناصر دیگری بدان افزوده می شود . 
کوره کوپل به شکل استوانه فولادی به قطر تقریبی یک متر و ارتفاع 6 تا 8  متر می باشد که داخل آن به وسیله مواد نسوز پوشانده شده است . 
انواع چدنها:
چدنها را بر حسب نوع ساختار میکروسکوپی و شکل کربن به گونه های زیر تقسیم می نمایند .
1.    چدن خاکستری با گرافیت لایه لایه(مطبق GG)
2.    چدن با گرافیت کروی (چدن داکتیل GGG) 
3.    چدن مالیبل یا چکش خوار (GT  تمپر گوس )
4.    چدن سخت (GH) 
5.    چدن مخصوص
چدن خاکستری با گرافیت لایه لایه (GG) :
در صورتی که مقدار سیلیسیم موجود در محصول کوره کوپل زیاد و آن را آهسته سرد نمود ، کربن موجود در ترکیبات آهن (Fe₃C) به صورت گرافیت لایه لایه از آن خارج و در لابلای کریستالها قرار می گیرد . مقدار اندازه و فرم گرافیت تا حد زیادی به سرعت سرد کردن مذاب بستگی دارد . سرد کردن کمتر و مقدار سیلیسیم بیشتر در محصول ، باعث می شود که گرافیت حاصل زیادتر شود . افزایش منگنز و  سرعت سرد کردن ، باعث کاهش گرافیت میشود. وجود 2.6 تا 3.6 درصد کربن در این چدن باعث کاهش نقطه ذوب چدن یعنی ، تا حدود 1250°C  می شود . 
وجود گرافیت در چدن خاکستری ، ضریب اصطکاک و ارتعاشات را کاهش و قابلیت براده برداری را افزایش می دهد . چدن خاکستری در مقابل فشار و فرسودگی مقاوم بوده ، ولی قابلیت چکش خواری ندارد .

چدن با گرافیت کروی یا داکتیل (GGG) :
این چدن دارای 3 تا 4 درصد کربن است و با افزودن آلیاژ نیکل ، منیزیم یا آلیاژ سیلیسیم ، آهن و منیزیم به چدن مذاب پس از خروج از کوره کوپل و به صورت کروی در آمدن کربن و جای گرفتن آنها در بین کریستالها در هنگام سرد شدن ، چدن داکتیل به دست می آید .
وجود گرافیت کروی در چدن باعث افزایش قابلیت انبساط ، خمکاری و استحکام – که به اندازه 3 تا 5 برابر چدن خاکستری با گرافیت لایه لایه است . می باشد . این چدن در مقابل حرارت مقاوم بوده ، نقطه ذوب آن در حدود 1400°C است و برای تهیه میل لنگ ، محفظه جعبه دنده ، توربین ها به کار می روند و به نام چدن نشکن نیز معروف می باشند . 
چدن مالیبل (تمپرگوس یا چدن چکشخوار GT):
این چدن دارای حدود 2.2 تا 2.9 درصد کربن است و از چدن سفید تهیه می گردد . برای تهیه چدن مالیبل از آهن خام ,با درصد کربن ، سیلیسیم ، منگنز و گوگرد معینی که به همراه داشته ، در کوره کوپل یا الکتریکی ,ذوب شده و پس از ریختن در قالب و سرد شدن در کوره مخصوص آن را به مدت چند روز حرارت می دهند ، که عمل حرارت دادن در کوره مخصوص را ((تمپر کردن)) گویند.در نتیجه این عمل ، چدن خاصیت شکنندگی خود را از دست داده ، استحکام کششی ، قابلیت کوره کاری ، انعطاف و قابلیت براده برداری آن افزایش می یابد . این گونه چدنها را می توان لحیم نرم نمود و قابلیت سخت شدن و بهسازی را هم دارند . 
گرافیت در این چدن به صورت برفکی بوده و خود به دو نوع عمده تقسیم می شوند :
1.    چدن مالیبل فریتی
2.    چدن مالیبل پرلیتی
چدن سخت (GH):
در این چدن کربن به صورت گرافیت وجود نداشته ، بلکه با آهن یک پیوند شیمیایی درست می نماید (Fe₃C) .تشکیل گرافیت در این چدن را می توان با سرد کردن سریع و کم کردن مقدار سیلیسیم و ازدیاد مقدار منگنز از بین برد . چدن سخت حاوی از 2.8 تا 4 درصد کربن ، 0.1 تا 0.2 درصد سیلیسیم ، 0.6 تا 1.5 درصد منگنز 0.2 تا 0.5 درصد فسفر و 0.008 درصد گوگرد می باشد . این چدن دارای مقطع سفید و درخشان می باشد . 
جهت سخت تر شدن و افزایش مقاومت در مقابل سایش ، آن را در قالبهای فلزی یا ماسه مرطوب می ریزند ، تا سریعتر سرد شود . جهت سخت کردن قطعات بزرگتر باید سیلیسیم موجود در چدن را کاهش و تا جایی که امکان دارد به آن منگنز افزود تا از تاثیر سیلیسیم در تشکیل گرافیت در چدن جلوگیری نمود . این چدن تنها توسط سنگ سنباده و الماسه و براده برداری می شوند ،  مثال : چدن GH-25  بیانگر چدن سختی است که تا عمق 25 میلیمتری سخت شده ، در واگنها ، پیستونهای هیدرولیکی ، انواع نوردهای مخصوص ماشینهای چاپ ، کاغذ سازی ، لاستیک سازی و آسیابها به کار می روند .
چدن مخصوص :
به چدنهایی که فلز یا فلزات دیگری در آنها به صورت آلیاژ وجود دارد ، ((چدنهای مخصوص)) گویند .
این چدنها دارای استحکام زیادی در مقابل عوامل شیمیایی (بازها و اسیدها) بوده ، در حرارتهای زیاد نیز مقاوم می باشند . فلزات آلیاژی در این چدنها ، همچون نیکل ، کرم ، مولیبدن و وانادیم می باشند .

نظرات کاربران

بازگشت