ورق استیل 304 پرکاربردترین فولاد زنگنزن آستنیتی (نگیر) در صنعت است که به دلیل ترکیب ایدهآل از مقاومت در برابر خوردگی، استحکام مکانیکی مطلوب و قابلیت فرمپذیری بالا، به عنوان یک آلیاژ چندمنظوره شناخته میشود. این ورقها معمولاً در ضخامتهای 0.3 تا 100 میلیمتر و عرض 1000 تا 2000 میلیمتر تولید و به بازار عرضه میگردند. لازم به ذکر است که قیمت ورق استیل 304 به عواملی نظیر نوسانات بازار جهانی فولاد، ضخامت، ابعاد، نوع پرداخت سطحی و حجم سفارش بستگی دارد.
استانداردها و ترکیب شیمیایی استیل 304
این فولاد در استاندارد DIN آلمان با کد 1.4301 شناخته می شود. به دلیل حضور حدود 18% کروم و 8% نیکل در ترکیب شیمیایی آن، در بازار به استیل 18/8 نیز معروف است. همین ترکیب متالورژیکی، لایه ای پسیو (Passive) روی سطح ایجاد می کند که مانع از زنگ زدگی فلز می شود.
![]()
جدول آنالیز شیمیایی ورق استیل 304 (بر اساس درصد وزنی):
| عنصر | نماد شیمیایی | حداقل مقدار (%) | حداکثر مقدار (%) |
|---|---|---|---|
| کروم | Cr | 18.0 | 20.0 |
| نیکل | Ni | 8.0 | 10.5 |
| منگنز | Mn | - |
2.0 |
| سیلیسیم | Si | - | 0.75 |
| کربن | C | - | 0.08 |
| فسفر | P | - | 0.045 |
| گوگرد | S | - | 0.030 |
خواص مکانیکی ورق استیل 304
خواص مکانیکی این آلیاژ، تعیینکننده رفتار آن در برابر تنشهای خارجی است. استیل 304 به دلیل ساختار آستنیتی خود، ترکیبی عالی از استحکام و چقرمگی (حتی در دماهای برودتی) ارائه میدهد.
- استحکام کششی (Tensile Strength): بین 505 تا 740 MPa (مگاپاسکال) متغیر است که نشاندهنده حداکثر تنش قابل تحمل پیش از پارگی است.
- تنش تسلیم (Yield Strength): حداقل 205 MPa. این ویژگی نشان میدهد فلز تا چه میزان بار را بدون تغییر شکل دائمی تحمل میکند.
- سختی (Hardness): سختی این ورق در مقیاس برینل حداکثر 201 HB و در مقیاس راکول حدود 70 تا 92 HRB است.
- مدول الاستیسیته: بین 193 تا 200 GPa (گیگاپاسکال) که نشان از صلبیت بالای این فولاد دارد.
- انعطافپذیری و مقاومت به ضربه (شارپی): استیل 304 در آزمون ضربه شارپی امتیاز بالایی کسب میکند. این به معنای چقرمگی بالا و مقاومت عالی در برابر شکست ترد است.
(نکته فنی: خواص مکانیکی، به ویژه استحکام کششی، در ضخامتهای بالا (پلیتهای استیل ضخیمتر از 80 میلیمتر) به دلیل تفاوت در نرخ خنکشوندگی و عملیات نورد، ممکن است با افت جزئی همراه باشد.)
![]()
انواع پرداخت سطحی ورق استیل 304
نامگذاری و دستهبندی ورقهای استیل در بازار اغلب بر اساس فرآیند تولید و نوع پرداخت سطح (طبق استاندارد ASTM) انجام میشود:
- سطح 2B: پرکاربردترین نوع پرداخت. دارای سطحی صاف، صیقلی و بازتابنده که حاصل نورد سرد و عبور از غلتکهای پولیش است.
- سطح مات (No. 4 یا Satin): دارای خطوط ظریف و موازی که از طریق پرداخت با سایندهها ایجاد میشود و در دکوراسیون و تجهیزات آشپزخانه کاربرد دارد.
- سطح آینهای (Bright Annealed - BA): تحت اتمسفر کنترلشده آنیل میشود و بازتاب نور بسیار بالایی دارد.
- نورد گرم (Hot Rolled - HR): تولید در دمای بالا، دارای سطحی خشنتر و مات، مناسب برای قطعات ضخیم و صنعتی.
- نورد سرد (Cold Rolled - CR): کیفیت سطحی بهتر و تلرانس ابعادی دقیقتر نسبت به نورد گرم.
- ورقهای طرحدار: شامل ورقهای پانچ (مشبک)، ورقهای کششی (Expanded) و ورقهای کرکرهای (Corrugated) برای مصارف خاص ساختمانی و فیلتراسیون.
رفتار متالورژیکی در ماشینکاری، جوشکاری و سختکاری
- سختکاری: استیل 304 قابلیت سختکاری با عملیات حرارتی را ندارد. افزایش سختی و استحکام این آلیاژ تنها از طریق «کار سرد» (Cold Working) نظیر نورد یا کشش انجام میشود.
- ماشینکاری: به دلیل رسانایی حرارتی پایین و تمایل به کارسختی، در حین ماشینکاری حرارت روی لبه ابزار متمرکز میشود. استفاده از ابزارهای تیز، سرعت برشی مناسب و حجم بالای سیال خنککننده (Coolant) الزامی است.
- جوشکاری: این ورق جوشپذیری فوقالعادهای دارد. برای جوشکاری آن با روشهای MIG یا TIG، معمولاً از فیلر متال (سیم جوش یا الکترود) گرید 308 استفاده میشود.
استانداردهای بینالمللی تولید
تولید ورقهای زنگنزن گرید 304 تحت نظارت دقیق استانداردهای جهانی انجام میشود تا از یکنواختی خواص آن اطمینان حاصل گردد:
- ASTM A240: استاندارد آمریکا برای ورقهای استیل مخازن تحت فشار و مصارف عمومی.
- EN 10088-2: استاندارد اروپا برای ورقهای فولاد زنگنزن.
- DIN 17440: استاندارد آلمان.
- JIS G4305: استاندارد ژاپن (نورد سرد).
- ISO 15510: استاندارد بینالمللی که ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی فولادهای زنگزده را تعیین میکند.
کاربردهای صنعتی ورق استیل 304
با توجه به مقاومت به خوردگی، عدم واکنش شیمیایی با مواد غذایی و قابلیت شستشوی آسان، این ورق در صنایع زیر کاربرد حیاتی دارد:
- ساخت تجهیزات خطوط تولید مواد غذایی، لبنیات و کارخانجات داروسازی.
- ساخت مخازن نگهداری مواد شیمیایی ملایم و سیستمهای لولهکشی.
- تولید لوازم خانگی، سینکهای ظرفشویی و ظروف پختوپز.
- صنایع خودروسازی و ساخت قطعات معماری و دکوراتیو.
خرید ورق استیل 304 از فولاد حامیران
انتخاب ضخامت، ابعاد و نوع پرداخت سطح ورق استیل مستقیماً بر کیفیت و طول عمر پروژه شما تأثیرگذار است. مجموعه فولاد حامیران به عنوان مرجع تخصصی تأمین فولادهای آلیاژی و صنعتی، انواع ورق استیل 304 را با تضمین اصالت کالا (ارائه سرتیفیکیت معتبر) و دقیقترین خدمات برشکاری و ماشینکاری ارائه میدهد. برای دریافت مشاوره متالورژیکی، استعلام موجودی و اطلاع از قیمت روز، با کارشناسان فروش ما در ارتباط باشید.












